آنچه در این مقاله می‌خوانید:
- جراحی دندان عقل برای خارج کردن دندانهای نهفته، نیمه‌نهفته یا آسیب‌زننده به دندانهای مجاور انجام می‌شود.
- تشخیص نیاز به جراحی پس از معاینه دندان‌پزشک و بررسی عکس پانورامیک انجام می‌گیرد.
- مراحل عمل شامل بیحسی، ایجاد برش، خارج کردن دندان، پاک‌سازی محل و بخیه زدن است.
- مصرف دارو، استفاده از کمپرس سرد و رعایت رژیم غذایی نرم به بهبود کمک می‌کند.
- درد، تورم و خونابه طبیعی است، اما خونریزی شدید، تب یا درد مداوم به مراجعه فوری نیاز دارد.
دندان عقل آخرین دندانی است که معمولا در دهان رشد می‌کند و بهدلیل کمبود فضا، ممکن است به‌صورت نهفته یا با زاویه نامناسب باقی بماند. این وضعیت می‌تواند باعث درد، التهاب لثه، عفونت، پوسیدگی و آسیب به دندانهای مجاور شود. در چنین شرایطی، دندان‌پزشک ممکن است جراحی دندان عقل را پیشنهاد دهد. آشنایی با مراحل جراحی، روش‌های بیحسی، مراقبت‌های بعد از عمل و عوارض احتمالی به شما کمک می‌کند با آمادگی بیشتری برای درمان اقدام کنید و روند بهبودی را بهتر پشت سر بگذارید.
جراحی دندان عقل چیست و چه زمانی انجام می‌شود؟
جراحی دندان عقل یکی از روش‌های درمانی برای خارج کردن دندانهای عقبی فک است که بهدلیل کمبود فضا، زاویه نامناسب یا نهفته بودن، به‌درستی در دهان رشد نمی‌کنند. دندانهای عقل معمولا در سنین ۱۷ تا ۲۵ سالگی ظاهر میشوند، اما در برخی افراد ممکن است بخشی از دندان بیرون بیاید یا به‌طور کامل زیر لثه و داخل استخوان فک باقی بماند.
در این شرایط، کشیدن معمولی دندان همیشه امکان‌پذیر نیست و دندان‌پزشک با ایجاد برش در لثه و خارج کردن دندان، عمل دندان عقل را انجام می‌دهد. این جراحی زمانی توصیه می‌شود که دندان عقل باعث درد، التهاب لثه، عفونت، پوسیدگی دندان مجاور یا ایجاد کیست شود. همچنین اگر دندان عقل به دندان کناری فشار وارد کند یا بهدلیل موقعیت نامناسب، تمیز کردن آن دشوار باشد، ممکن است دندان‌پزشک خارج کردن آن را پیشنهاد دهد.
برای تشخیص وضعیت دندان، معمولا معاینه دهان و تصویربرداری با اشعه ایکس یا عکس پانورامیک انجام می‌شود. توجه داشته باشید که همه دندانهای عقل به جراحی نیاز ندارند. تصمیم‌گیری نهایی باید بر اساس شرایط دهان و فک شما انجام شود.
Wisdom tooth extraction, also called removal, is a surgical procedure to take out one or more wisdom teeth — the four permanent adult teeth located at the back corners of your mouth on the top and bottom.
کشیدن دندان عقل که به آن خارج کردن دندان عقل نیز گفته می‌شود، یک روش جراحی برای خارج کردن یک یا چند دندان عقل است. دندانهای عقل، چهار دندان دائمی بزرگسالان هستند که در گوشه‌های عقبی دهان، در قسمت‌های بالا و پایین فک قرار دارند.
به نقل از سایت mayoclinic
چه زمانی دندان عقل به جراحی نیاز دارد؟
همه دندانهای عقل به جراحی نیاز ندارند. اگر این دندان‌ها به‌طور کامل و در موقعیت مناسب رشد کنند، فضای کافی در فک داشته باشند و امکان تمیز کردن آن‌ها وجود داشته باشد، معمولا نیازی به خارج کردن آن‌ها نیست. بااین‌حال، دندان‌پزشک باید وضعیت دندان عقل را در معاینه‌های دوره‌ای بررسی کند تا مشکلات احتمالی به‌موقع شناسایی شوند.
جراحی دندان عقل زمانی ضرورت پیدا می‌کند که دندان به‌صورت نهفته یا نیمه‌نهفته باقی بماند و باعث درد، التهاب یا عفونت لثه شود. پوسیدگی دندان عقل یا دندان مجاور، فشار به دندانهای کناری، ایجاد کیست در استخوان فک و بیماری لثه نیز از دلایل رایج انجام این جراحی هستند. گاهی دندان عقل با زاویه نامناسب رشد می‌کند و به دندان مجاور تکیه می‌دهد. این وضعیت می‌تواند به آسیب ریشه دندان کناری و تجمع مواد غذایی در فضای بین دو دندان منجر شود.
طدر صورت بروز تورم، بوی بد دهان، دشواری در باز کردن دهان، تب یا درد مداوم، باید به دندان‌پزشک مراجعه کنید. تشخیص نهایی پس از معاینه و بررسی عکس پانورامیک انجام می‌شود و ممکن است عمل دندان عقل برای جلوگیری از عوارض بیشتر توصیه شود.
علائم و مشکلات ناشی از دندان عقل پنهان
دندان عقل نهفته به دندانی گفته می‌شود که بهدلیل کمبود فضا یا رشد در زاویه نامناسب، به‌طور کامل از لثه خارج نمی‌شود. این دندان ممکن است برای مدتی هیچ علامتی ایجاد نکند، اما در بسیاری از موارد، با فشار به دندانهای مجاور یا تجمع باکتری در اطراف لثه، مشکلات مختلفی به وجود می‌آورد. تشخیص دندان عقل نهفته معمولا با معاینه دندانپزشکی و عکس پانورامیک انجام می‌شود.
مهم‌ترین علائم و مشکلات دندان عقل نهفته عبارت‌اند از:
- درد در انتهای فک یا لثه
- تورم و قرمزی لثه اطراف دندان
- التهاب و عفونت لثه
- بوی بد دهان و طعم ناخوشایند
- دشواری در باز کردن دهان
- درد هنگام جویدن یا بلعیدن
- پوسیدگی دندان عقل
- پوسیدگی یا آسیب دندان مجاور
- تجمع مواد غذایی بین دندان عقل و دندان کناری
- ایجاد کیست در اطراف دندان
- تب و احساس ناخوشی عمومی
در برخی افراد، دندان عقل نهفته به‌صورت مایل یا افقی رشد می‌کند و به ریشه یا تاج دندان کناری فشار وارد می‌شود. ادامه این وضعیت می‌تواند به تحلیل استخوان فک، آسیب دندان مجاور و عفونت گسترده‌تر منجر شود. گاهی نیز دندان عقل نیمه‌نهفته است و بخشی از آن از لثه بیرون می‌آید. تمیز کردن این بخش دشوار است و احتمال التهاب اطراف تاج دندان افزایش پیدا می‌کند.
اگر هر یک از این علائم را مشاهده کردید، مراجعه به دندان‌پزشک و بررسی وضعیت دندان با تصویربرداری ضروری است.
اقدامات و آمادگی‌های لازم قبل از جراحی دندان عقل
پیش از جراحی دندان عقل، دندان‌پزشک وضعیت دندان، لثه و استخوان فک را بررسی می‌کند تا روش مناسب برای خارج کردن دندان مشخص شود. در این مرحله، معمولا عکس‌برداری پانورامیک یا تصاویر دقیق‌تر از فک انجام می‌شود. این تصاویر به دندان‌پزشک کمک می‌کنند تا موقعیت دندان عقل، تعداد ریشه‌ها و فاصله آن با عصب فک را ارزیابی کند. برای حاضر شدن قبل از جراحی، موارد زیر را در نظر بگیرید:
- اطلاع دادن درباره بیماری‌های زمینه‌ای
- اعلام حساسیت دارویی یا غذایی
- اطلاع دادن درباره داروهای مصرفی
- بیان سابقه مشکلات انعقاد خون
- هماهنگ کردن زمان جراحی با دندان‌پزشک
- رعایت دستور پزشک درباره خوردن و آشامیدن
- انتخاب لباس راحت در روز جراحی
- شست‌وشوی کامل دهان و مسواک زدن قبل از مراجعه
- هماهنگ کردن همراه برای بازگشت به منزل
- حاضر کردن غذاهای نرم برای روزهای بعد از جراحی
- تهیه داروهای تجویزشده طبق نظر دندان‌پزشک
- خودداری از مصرف دخانیات پیش از جراحی
اگر جراحی با بیحسی موضعی انجام شود، معمولا به ناشتا بودن نیازی ندارید، اما در صورت استفاده از آرام‌بخش یا بیهوشی، ممکن است لازم باشد چند ساعت قبل از عمل چیزی نخورید و ننوشید. دستور دقیق در این زمینه به نوع بیحسی و شرایط جسمی شما بستگی دارد. مصرف آسپرین، داروهای رقیق‌کننده خون یا مکمل‌های خاص را بدون مشورت پزشک قطع نکنید.
همچنین اگر در روز جراحی تب، سرماخوردگی شدید، التهاب یا عفونت فعال دارید، موضوع را به دندان‌پزشک اطلاع دهید تا درباره ادامه یا تغییر زمان عمل تصمیم‌گیری شود.
مراحل جراحی دندان عقل
عمل دندان عقل با توجه به وضعیت دندان، میزان نهفتگی و شکل ریشه‌ها انجام می‌شود. پیش از شروع عمل، دندان‌پزشک عکس‌های فک را بررسی می‌کند و درباره روش جراحی، نوع بیحسی و مراقبت‌های لازم با شما صحبت خواهد کرد. مدت زمان جراحی برای هر فرد متفاوت است، اما بیشتر جراحی‌ها در یک جلسه انجام میشوند. از جمله مراحل اصلی جراحی دندان عقل می‌توانیم موارد زیر را نام ببریم:
- تزریق بیحسی: دندان‌پزشک با بیحسی موضعی، ناحیه اطراف دندان را بی‌حس می‌کند تا هنگام جراحی دردی احساس نکنید. در شرایط خاص، ممکن است از آرام‌بخش یا بیهوشی استفاده شود.
- ایجاد برش در لثه: اگر دندان عقل زیر لثه باشد، برش کوچکی روی بافت لثه ایجاد می‌شود تا دسترسی به دندان امکان‌پذیر شود.
- برداشتن استخوان اطراف دندان: در برخی موارد، بخشی از استخوان پوشاننده دندان برداشته می‌شود تا دندان به‌راحتی خارج شود.
- تقسیم دندان به چند بخش: اگر دندان بزرگ باشد یا ریشه‌های پیچیده‌ای داشته باشد، دندان‌پزشک آن را به چند قسمت تقسیم می‌کند.
- خارج کردن دندان: دندان یا قطعات آن با ابزارهای مخصوص از محل جراحی خارج میشوند.
- تمیز کردن محل جراحی: حفره ایجادشده بررسی و از بقایای دندان یا بافت‌های آسیب‌دیده پاک می‌شود.
- بخیه زدن لثه: در صورت نیاز، محل برش با بخیه بسته می‌شود. بیشتر بخیه‌ها جذبی هستند و خودبه‌خود از بین می‌روند.
پس از پایان عمل، گاز استریل روی محل جراحی قرار می‌گیرد تا خونریزی کنترل شود و لخته خون شکل بگیرد.
انواع بیحسی و بیهوشی در جراحی دندان عقل
نوع بیحسی یا بیهوشی در عمل دندان عقل به تعداد دندان‌ها، میزان نهفتگی، پیچیدگی عمل و شرایط جسمی شما بستگی دارد. دندان‌پزشک پس از بررسی عکس پانورامیک و ارزیابی وضعیت دهان، مناسب‌ترین روش را انتخاب می‌کند. در بیشتر موارد، جراحی دندان عقل با بیحسی موضعی انجام می‌شود. طی این روش، داروی بیحسی به لثه اطراف دندان تزریق می‌شود و ناحیه جراحی برای مدتی بی‌حس می‌ماند.
در واقع در طول جراحی دندان عقل شما در طول عمل بیدار هستید، اما درد احساس نمیکنید. ممکن است فشار یا حرکت ابزارها را متوجه شوید که طبیعی است. اگر دندان عقل به‌طور عمیق در استخوان نهفته باشد، چند دندان به‌صورت هم‌زمان خارج شوند یا اضطراب زیادی داشته باشید، دندان‌پزشک ممکن است آرام‌بخشی را پیشنهاد کند. آرام‌بخش باعث کاهش اضطراب و ایجاد احساس آرامش می‌شود، اما معمولا به‌تنهایی جایگزین بیحسی موضعی نیست.
در جراحی‌های پیچیده‌تر یا در شرایط خاص، بیهوشی عمومی نیز ممکن است مورد استفاده قرار گیرد. در این حالت، شما در طول عمل هوشیار نیستید و باید تحت نظر پزشک متخصص بیهوشی قرار داشته باشید. پیش از انتخاب روش بیحسی، سابقه بیماری‌ها، حساسیت‌های دارویی و داروهای مصرفی خود را به دندان‌پزشک اطلاع دهید.
مراقبت‌های بعد از جراحی دندان عقل
رعایت مراقبت‌های بعد از جراحی دندان عقل به کنترل خونریزی، کاهش درد و تورم و پیشگیری از عفونت کمک می‌کند. در ساعات ابتدایی، محل جراحی حساس است و باید از دستکاری لخته خون خودداری کنید. لخته ایجادشده نقش مهمی در ترمیم زخم دارد و جدا شدن آن می‌تواند باعث خونریزی یا خشکی حفره دندان شود. مهم‌ترین مراقبت‌های بعد از عمل دندان عقل عبارت‌اند از:
- قرارگیری گاز استریل روی محل جراحی طبق دستور دندان‌پزشک
- خودداری از تف کردن شدید یا شست‌وشوی دهان در ۲۴ ساعت اول
- استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم صورت
- مصرف داروهای مسکن یا آنتی‌بیوتیک طبق تجویز پزشک
- مصرف غذاهای نرم و خنک در روزهای ابتدایی
- پرهیز از مصرف غذاهای داغ، تند و سفت
- خودداری از استفاده از نی
- پرهیز از سیگار، قلیان و سایر دخانیات
- رعایت بهداشت دهان بدون تماس مستقیم با محل جراحی
- شروع شست‌وشوی ملایم دهان با آب‌نمک پس از ۲۴ ساعت
- استراحت کافی و پرهیز از فعالیت‌های شدید
- خوابیدن با قرار دادن سر در وضعیت کمی بالاتر
سوالات متداول
جراحی دندان عقل چقدر طول می‌کشد؟
مدت جراحی به وضعیت دندان بستگی دارد، اما معمولا بین ۲۰ تا ۶۰ دقیقه زمان می‌برد.
آیا جراحی دندان عقل درد دارد؟
در زمان جراحی بهدلیل استفاده از بیحسی درد احساس نمیکنید، اما پس از برطرف شدن بیحسی ممکن است کمی درد داشته باشید.
آیا همه دندانهای عقل باید جراحی شوند؟
خیر، فقط دندانهایی که نهفته هستند یا باعث درد، عفونت، پوسیدگی و آسیب به دندانهای مجاور میشوند، معمولا به جراحی نیاز دارند.
سخن پایانی
جراحی دندان عقل در بیشتر موارد، روشی ایمن و مؤثر برای جلوگیری از درد، عفونت و آسیب‌های بیشتر به دندانهای مجاور است. رعایت توصیه‌های دندان‌پزشک، مصرف منظم داروها و مراقبت صحیح از محل جراحی، نقش مهمی در بهبود سریع‌تر دارد. درد و تورم خفیف پس از عمل طبیعی است، اما در صورت خونریزی شدید، تب، ترشح یا درد مداوم باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن به دندان‌پزشک مراجعه کنید.
اگر شما هم قصد دارید عمل دندان عقل را انجام دهید، احتمالا به دنبال پیداکردن کلینیکی معتبر در این زمینه خواهید بود. کلینیک دندانپزشکی باراد یکی از بهترین و مطمئن‌ترین گزینه‌ها برای شما خواهد بود. در این کلینیک می‌توانید به بهترین متخصصان و دندانپزشکان و جدیدترین تجهیزات روز دنیا دسترسی پیدا کنید. همچنین می‌توانید این جراحی را با هزینه‌ای بسیار مناسب انجام دهید. برای دریافت مشاوره اولیه به منظور استفاده از این خدمات، کافی است که همین حالا با کارشناسان ما در این کلینیک تماس بگیرید.
بدون دیدگاه